Exproof (ex-proof, patlama korumalı), patlayıcı gaz, buhar veya toz bulunabilen ortamlarda kıvılcım çıkarmayacak şekilde üretilmiş ekipman demektir. Normal bir terazinin içindeki en küçük kıvılcım, böyle bir ortamda patlamaya yol açabilir.
Nerede gerekir: Akaryakıt ve LPG tesisleri, rafineriler, boya ve tiner üretimi, kimya ve ilaç sanayi, solvent kullanılan alanlar. Ayrıca toz patlaması riski olan un değirmenleri, şeker, nişasta, yem ve ahşap tozu bulunan tesisler de bu kapsamdadır. Toz riski çoğu işletmede gözden kaçar.
Bölge (zon) sınıflandırması: Ortam, tehlikenin ne sıklıkta bulunduğuna göre bölgelere ayrılır.
| Gaz ve buhar | Zone 0 (sürekli) · Zone 1 (zaman zaman) · Zone 2 (ender, kısa süreli) |
| Toz | Zone 20 (sürekli) · Zone 21 (zaman zaman) · Zone 22 (ender, kısa süreli) |
Cihazın sertifikası, kurulacağı bölgeye uygun olmak zorundadır. Zone 1 için sertifikalı bir cihaz Zone 0’da kullanılamaz.
Tartım sistemlerinde koruma tipi: Teraziler genellikle Ex i (kendinden güvenli / intrinsic safety) yöntemiyle korunur. Bu yöntemde devreye verilen enerji, kıvılcım oluşturamayacak kadar düşük tutulur.
Önemli: Sistemin tamamı sertifikalı olmalıdır; sadece göstergenin exproof olması yetmez. Yük hücresi, bağlantı kutusu, kablolama ve güvenli bölgeye konulan bariyer (zener bariyer ya da galvanik ayırıcı) birlikte çalışır.
Türkiye’de bu ekipmanlar ATEX olarak bilinen “Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik” kapsamındadır. İşletmenin ayrıca Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlaması ve bölge sınıflandırmasını yapmış olması gerekir.
Hangi bölgede olduğunuzu bilmiyorsanız önce bu sınıflandırmayı yaptırın. Doğru cihazı ancak bölge belli olduktan sonra seçebiliriz.

English